ΤΙ ΑΚΡΙΒΩΣ ΣΥΜΒΑΙΝΕΙ

Κατά την κίνηση του σώματος η πίεση ανεβαίνει, και είναι φυσιολογικό αφού θα πρέπει να γίνει αιμάτωση σε όλη την περιφέρεια. Το πρόβλημα είναι όταν η πίεση παραμένει ανεβασμένη και κατά την ανάπαυλα. Η υπέρταση δεν είναι νόσημα, είναι όμως ένα σύμπτωμα αρκετά σοβαρό που αν δεν το προσέξουμε μπορεί να έχει δραματικά αποτελέσματα. Η κατάσταση συνδέεται με την στένωση των αρτηριών. Αυτό έχει σαν αποτέλεσμα αφενός μεν η καρδιά να δουλεύει σκληρότερα, αφετέρου δε τα αγγεία να φθείρονται. Μπορούμε κάλλιστα να παρομοιάσουμε το πρόβλημα μηχανικά με το λάστιχο του κήπου. Όταν η πίεση είναι κανονική το λάστιχο δεν παθαίνει τίποτα, όταν όμως έχει πίεση ; Χωρίς θεραπεία φέρνουμε την καρδιά, τον εγκέφαλο, τα αγγεία, τα νεφρά και τα μάτια σε δύσκολη θέση. Το κεντρικό μας πρόβλημα λοιπόν είναι οι αρτηρίες (μεγάλες και μικρές). Η μακροχρόνια πίεση έχει σαν αποτέλεσμα την δημιουργία ανευρύσματος(μεγαλώνει το αγγείο και λεπταίνουν τα τοιχώματά του ). Η συνεχής τριβή στο επιθήλιο των αρτηριών πυροδοτεί την δημιουργία αθηρωμάτων. Έτσι λοιπόν μπορεί να έχουμε καρδιακή ανεπάρκεια λόγω φόρτου εργασίας, αλλά και καρδιακή προσβολή καθώς και εγκεφαλικό λόγω των αθηρωμάτων. Για τον ίδιο λόγο έχουμε νεφρική ανεπάρκεια αλλά και χάσιμο της όρασης. Η υπέρταση πλήττει 1:3 ενήλικες. Το 70% των εγκεφαλικών οφείλεται στην υπέρταση.

ΑΙΤΙΑ

• Πόσο νερό και αλάτι έχει το σώμα
  
• Σε τι κατάσταση βρίσκονται τα νεφρά, το νευρικό σύστημα και τα αιμοφόρα αγγεία
  
• Το επίπεδο διαφόρων ορμονών κυρίως όμως της ρενίνης και λιγότερο της ινσουλίνης και της κορτιζόνης.

ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΚΙΝΔΥΝΟΥ

• Γενετικοί (παθήσεις νεφρών, ορμονικές διαταραχές, οικογενειακό ιστορικό)
• Φυλετικοί (Aφρο Αμερικανοί>Καυκάσιους και άνδρες>γυναίκες) 
• Ηλικία (χάνεται η ελαστικότητα των αγγείων) 
• Προσωπικές συμπεριφορές:
  
  1. Υπέρβαροι-παχύσαρκοι
  2. Καθιστική ζωή – έλλειψη άσκησης
  3. Καπνιστές 
  4. Αλάτι (όχι >από 2,5 gr την ημέρα ) 
  5. Οινόπνευμα όχι >από 2 ποτηράκια κρασί)  
  6. Stress
     

ΤΥΠΟΙ

Η υπέρταση διακρίνεται σε πρωτοπαθή (95%) και σε δευτεροπαθή. Η πρωτοπαθής μπορεί να οφείλεται στην ευαισθησία στο αλάτι, στην ηλικία, σε ομοιόσταση της ρενίνης, σε αντίσταση στην ινσουλίνη και σε γενετικά αίτια. Η δευτεροπαθής οφείλεται σε ειδικές καταστάσεις όπως σε όγκους και σε φάρμακα.

ΣΥΜΠΤΩΜΑΤΑ

Η υπέρταση συνήθως δεν δίνει συμπτώματα. Μπορεί όμως σε κάποιους να φέρει πονοκέφαλο, εξάντληση, αλάφιασμα, σύγχυση, ναυτία, εμετό, εφίδρωση, πόνο στο στήθος, θολή όραση, έξαψη, κοκκίνισμα του προσώπου. Καλά είναι λοιπόν αν έχουμε πίεση με κάποια από αυτά τα συμπτώματα να επισκεφτούμε ένα καρδιολόγο.

ΠΟΣΟ ΕΙΝΑΙ Η ΚΑΝΟΝΙΚΗ ΠΙΕΣΗ;

Η πίεση μετράται σε χιλιοστά υδραργύρου, και εκφράζεται με δύο τιμές: τη συστολική(πρώτη ή μεγάλη) όταν η καρδιά στέλνει το αίμα στα αγγεία, και τη διαστολική(δεύτερη ή μικρή) όταν η καρδιά ξαναγεμίζει με αίμα. Η κανονική πίεση λοιπόν είναι <120/80. 120=συστολική και 80=διαστολική Πίεση 120-139/80-89 χαρακτηρίζεται ως προ υπέρταση. Είναι προδιάθεση που αν δεν προσέξουμε θα οδηγήσει σίγουρα στην υπέρταση. Υπέρταση πρώτου σταδίου= 140-159/90-99 Υπέρταση δευτέρου σταδίου=>160/100 Εδώ να αναφέρουμε ότι ακόμα και αν η μία από τις δύο πιέσεις (συστολική ή διαστολική) είναι ανεβασμένη πάλι θεωρείται υπέρταση. Κάτι τέτοιο παρατηρείται στους ηλικιωμένους που κάνουν πιέσεις του τύπου 160/80. Τέλος πίεση <90/60 χαρακτηρίζεται ως υπόταση. Για να επιβεβαιωθεί ότι κάποιος έχει υπέρταση θα πρέπει να μετριέται μία φορά την εβδομάδα για τουλάχιστον ένα μήνα. Στο διάστημα αυτό καλά θα είναι να προβεί σε κάποιες αλλαγές lifestyle και κυρίως στην ελάττωση του αλατιού. Πολλοί άνθρωποι έχουν το «σύνδρομο της άσπρης μπλούζας» και ανεβάζουν πίεση. Σε αυτή την περίπτωση είτε του τοποθετείται συσκευή holter (διαδοχικές μετρήσεις) από το καρδιολόγο είτε θα πρέπει να μάθει να τη μετράει μόνος του. Ο σωστός τρόπος μέτρησης της πίεσης είναι:

• Έχουμε ελεύθερο το μπράτσο από ρούχα
  
• Έχουμε ουρήσει
  
• Αν έχουμε πιεί καφέ να έχει περάσει τουλάχιστον μία ώρα
  
• Αν έχουμε καπνίσει ή έχουμε ασκηθεί να έχει περάσει μισή ώρα
  
• Να μην έχουμε πάρει φάρμακα που ανεβάζουν την πίεση(αποσυμφορητικά)
  
• Να καθίσουμε σε ηρεμία για πέντε λεπτά
  
• Καθόμαστε σε στάση ορθής γωνίας και τέλος
  
• Τοποθετούμε τη περιχειρίδα στο ύψος της καρδιάς.
  

ΔΙΑΓΝΩΣΗ

Η διάγνωση γίνεται με τη μέτρηση της πίεσης. Αν είναι ανεβασμένη μετριέται ξανά κάθε επτά μέρες για ένα μήνα. Εφόσον διαπιστωθεί ότι είναι πάνω από το κανονικό ο καρδιολόγος συστήνει αλλαγές του τρόπου ζωής- lifestyle- και πιο συγκεκριμένα :

• Ρύθμιση βάρους
  
• Περιορισμός στο αλάτι
  
• Άσκηση 30’ την ημέρα
  
• Σωστή διατροφή, συστήνεται η δίαιτα DASH*
  
• Διακοπή καπνίσματος
  
• Ποτά μέχρι 2 ποτήρια την ημέρα
  
• Έλεγχο κατά το δυνατόν του STRESS
  

Αν και μετά από αυτές αλλαγές επιμένει η πίεση τότε χορηγούνται φάρμακα. Ειδικές εξετάσεις που γίνονται σε υπερτασικούς είναι :

• Ηχοκαρδιογράφημα
  
• Ανάλυση ούρων
  
• Υπέρηχος νεφρών
  
• CHEM-20

ΘΕΡΑΠΕΙΑ

Η υπέρταση δεν θεραπεύεται αλλά ρυθμίζεται άριστα με φάρμακα. Υπάρχουν πολλές κατηγορίες φαρμάκων όπως τα διουρητικά, τα αγγειοδιασταλτικά και αυτά που ελαττώνουν την ένταση των σφυγμών της καρδιάς. Πολλές φορές χρειάζονται δύο ακόμη και τρία είδη φαρμάκων. Επίσης να πούμε ότι ακόμη και με την φαρμακευτική αγωγή δεν εγκαταλείπεται η αλλαγή του τρόπου ζωής που προαναφέραμε.

DASH (Dietary Approach to Stop Hypertension)
Είναι δίαιτα πλούσια σε φρούτα, λαχανικά, δημητριακά ολικής αλέσεως, λίγα κεκορεσμένα, λίγο αλάτι, γαλακτερά με χαμηλά λιπαρά, λίγο κόκκινο κρέας καλύτερα ψάρι και κοτόπουλο. Όχι στα σάκχαρα, ναι στις φυτικές ίνες.

CHEM-20
Είναι ένα σύνολο 20 χημικών εξετάσεων που γίνεται στον ορρό του αίματος. Περιλαμβάνει ολική χοληστερίνη, ολική πρωτεΐνη, ηλεκτρολύτες καθώς και χημικές ενώσεις που βοηθούν το ήπαρ και τα νεφρά να μεταβολίσουν διάφορες ουσίες.